Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych na Chełmskiej 21 w Warszawie kończy w tym roku 60 lat. Przez długie dziesięciolecia była miejscem pracy najwybitniejszych twórców polskiej kinematografii, których dzieła należą do kanonu sztuki filmowej nie tylko
w Polsce, ale i na świecie, wzbudzając podziw i szacunek widzów.

Oficjalnie Wytwórnia rozpoczęła działalność 29 grudnia 1949 r., kiedy to zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki nr 122 stwierdzono, że „tworzy się przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Wytwórnia Filmów Dokumentalnych” (później doprecyzowano, iż do zakresu jej działań należy też świadczenie usług w dziedzinie filmu fabularnego).

W rzeczywistości jednak Wytwórnia istniała i działała już od wiosny 1949 r. – w pierwszym, wzniesionym od fundamentów, całkowicie nowym budynku lewobrzeżnej Warszawy
przy ulicy Chełmskiej 21.

Z biegiem lat Wytwórnia się rozrastała. Obecnie jej teren to siedziba ponad 40 firm i instytucji filmowych, tworzących miejsca pracy dla 1,5 tys. osób, w tym międzynarodowej klasy specjalistów z zakresu obróbki dźwięku, obrazu, dekoracji. Znajduje się tu ponad 30 obiektów, wśród nich profesjonalne hale zdjęciowe, studia do obróbki i nagrań dźwięku, bardzo nowoczesny i stale modernizowany Zakład Techniki Zdjęciowej Video, Laboratorium Obróbki Taśmy na najwyższym światowym poziomie, wszechstronnie wyposażony Zakład Budowy Dekoracji oraz Zakład Inscenizacji i wiele innych obiektów, z których korzysta znaczna część obecnych na polskim rynku stacji telewizyjnych i produkcji filmowych.

Dodatkowo zlokalizowano tam ogromne, specjalistycznie wyposażone Archiwum Filmowe ze zbiorami Filmoteki Narodowej. Na terenie Wytwórni ma też swoją siedzibę Mistrzowska Szkoła Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy, w której zdobywają umiejętności młodzi adepci sztuki filmowej. Wieloletnie doświadczenie i potencjał Wytwórni pozwala im szkolić swój warsztat pod okiem najlepszych specjalistów w kraju.

W początkowych latach swojego istnienia Wytwórnia zajmowała się produkcją filmów dokumentalnych oraz słynnej Polskiej Kroniki Filmowej, nagradzanej między innymi w Wenecji, Cannes i Oberhausen. W jej murach zrealizowano dokumenty Andrzeja Munka, Krzysztofa Kieślowskiego, Jana Łomnickiego, Tadeusza Makarczyńskiego, Ludwika Perskiego, Marii Kwiatkowskiej, Władysława Ślesickiego, Kazimierza Karabasza, Jerzego Hoffmana, Edwarda Skórzewskiego i wielu innych. To Wytwórnia była świadkiem narodzin słynnej Polskiej Szkoły Dokumentu.

Jednak WFDiF, jak sama nazwa wskazuje, to nie tylko dokument. To także ambitne filmy fabularne, niejednokrotnie arcydzieła filmowego kunsztu. W Wytwórni realizowali swoje dzieła najwięksi: Andrzej Wajda („Wesele”, Panny z Wilka”, „Człowiek z marmuru”, „Człowiek z żelaza”), Krzysztof Zanussi („Za ścianą”, „Barwy ochronne”, „Spirala”), Krzysztof Kieślowski („Krótki film o zabijaniu”, „Krótki film o miłości”, „Dekalog”).

.

Wśród najnowszych produkcji fabularnych wyróżnić można następujące obrazy: „Generał Nil” Ryszarda Bugajskiego, „Różyczka” Jana Kidawy-Błońskiego, „Operacja Dunaj” Jacka Głomba, „Galerianki” Katarzyny Rosłaniec czy „Enen” Feliksa Falka. Wytwórnia jest również koproducentem dużej części polskich produkcji filmowych. Z ostatnich wymienić można m. in.: „Ile waży koń trojański” Juliusza Machulskiego, Mniejsze zło” Janusza Morgensterna, „Senność” Magdaleny Piekorz, „Stary człowiek i pies” Witolda Leszczyńskiego oraz „Boisko bezdomnych” Kasi Adamik.

Oprócz produkcji pełnometrażowych, w latach 70 - tych i 80 - tych XX w. Wytwórnia była też miejscem narodzin niezapomnianych seriali telewizyjnych, takich jak: „Noce i dnie” Jerzego Antczaka, „Polskie drogi” Janusza Morgensterna czy „Dom” Jana Łomnickiego.

Filmy powstające w WFDiF od zawsze zdobywały wyróżnienia na krajowych, jak również zagranicznych festiwalach.
Pierwszy polski barwny film dokumentalny – „Mazowsze – kolorowy koncert na ekranie” Tadeusza Makarczyńskiego otrzymał I Nagrodę w kategorii filmów folklorystycznych na
II Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rio de Janeiro w 1955 r.

„Błękitny Krzyż” Andrzeja Munka - pierwszy film fabularny wyprodukowany
przez Wytwórnię - nagrodzono na VI MFF Dokumentalnych i Krótkometrażowych
w Wenecji w 1955 r. i IV FF Górskich i Podróżniczych w Trydencie w 1955 r.

Także obecnie produkowane przez WFDiF filmy fabularne odnoszą sukcesy frekwencyjne
i zdobywają prestiżowe nagrody i wyróżnienia, m. in.:

„Tam i z powrotem” Wojciecha Wójcika - nagroda za reżyserię, montaż i kostiumy do filmu oraz nagroda publiczności Złoty Klakier na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w 2002 r.; nagroda publiczności na festiwalu w Kazimierzu Dolnym w 2002 r.;

„Ogród Luizy” w reżyserii Macieja Wojtyszki – Nagroda Specjalna Jury oraz Specjalna Nagroda Aktorska dla Marcina Dorocińskiego na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych
w Gdyni w 2007 r.;

„Serce na dłoni” Krzysztofa Zanussiego – nagroda Srebrnego Marka Aureliusza za najlepszą rolę męską dla Bohdana Stupki na III MFF w Rzymie w 2008 r.

Na przestrzeni ostatnich 10 lat zainwestowano w budowę i modernizację Wytwórni 150 mln zł. Odnowiono przede wszystkim budynki, w których wykorzystywany jest zakupiony niedawno najnowocześniejszy sprzęt filmowy.

Na dotychczasowych modernizacjach zyskało przede wszystkim laboratorium filmowe.
W 2010 r. Wytwórnia planuje zainwestować ponad 4 mln zł w zakup nowoczesnego sprzętu filmowego. Najistotniejszy jest jednak fakt, że poczynione już inwestycje pozwoliły na stały rozwój Wytwórni i dopasowanie jej charakteru działalności do najnowszych potrzeb rynku filmowego, co pozwala jej być obecnie podmiotem rentownym i dochodowym.